Kilka godzin bez prądu nie robi oczyszczalni krzywdy, jeśli ma odpływ grawitacyjny. Dopiero awaria dmuchawy trwająca kilka dni zaczyna być problemem, szczególnie w upalne lato. Poniżej opisuję, jak do tego podchodzę w praktyce i co robię, gdy klient zgłasza taką sytuację.
Czy kilkugodzinna przerwa w dostawie prądu zaszkodzi oczyszczalni?
Nie, o ile ścieki odpływają grawitacyjnie. Z umowy z operatorem sieci, o ile dobrze pamiętam, wynika, że w ciągu roku mogą zdarzyć się przerwy w sumie do 48 godzin. Warto to sprawdzić we własnej umowie. Takie wyłączenia trwają zwykle od kilku minut do kilku godzin i oczyszczalnia ich nie odczuwa.
Ścieki po prostu wypływają z układu dalej, tak jak zawsze, tylko bez napowietrzania.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, gdy oczyszczalnia ma przepompownię na odpływie. Bez prądu pompa stoi, ścieki nie mają dokąd odpłynąć i w praktyce jesteśmy uziemieni. Dlatego w tym tekście zakładam układ grawitacyjny, z napowietrzaniem dmuchawą albo silnikiem, który obraca wirnik czy tarcze.
Co zrobić, gdy dmuchawa psuje się w piątek, a serwis przyjeżdża we wtorek?
Taki scenariusz jest bardzo realny. Awaria zdarza się w piątek, zauważamy ją w sobotę, w poniedziałek zamawiamy część albo umawiamy serwisanta, a we wtorek lub w środę ktoś wreszcie przyjeżdża. Mamy wtedy 3-4 dni bez napowietrzania, a czasem więcej.
W takiej sytuacji pierwsze pytanie brzmi: kiedy ostatnio wypompowywano osad? Jeśli zbiornik został opróżniony niedawno, jest w nim dużo stosunkowo klarownej wody i spokojnie przeczeka kilka dni przestoju. Jeśli zbliża się coroczne pompowanie, powiedzmy, że trwa 11. miesiąc pracy, wypompowałbym go wcześniej, zalał czystą wodą i od razu wymienił uszkodzone elementy. Zbiornik pełen osadu bez tlenu zaczyna się psuć najszybciej, a i tak trzeba będzie go opróżnić. Jak wygląda samo wypompowanie, opisałem w artykule o wypompowywaniu oczyszczalni Bioficient Biopura.
Dlaczego latem awaria jest groźniejsza niż zimą?
Chodzi o temperaturę. Gdy na zewnątrz jest powyżej 25 °C, a w tym roku bywało nawet 30 °C, ścieki bez tlenu gniją wyraźnie szybciej. Zimą wychłodzone otoczenie spowalnia ten proces, więc oczyszczalnia bez napowietrzania wytrzyma dłużej.
Nie podaję tu konkretnej wartości optymalnej temperatury pracy, bo zależy ona od technologii. Ważne jest to, że ciepło przyspiesza rozwój bakterii beztlenowych, które odpowiadają za nieprzyjemny zapach. O tym, skąd się on bierze i kiedy jest normą, a kiedy sygnałem awarii, pisaliśmy w tekście Czy z oczyszczalni ścieków śmierdzi? Nasze doświadczenia.
Jak rozpoznać, że ścieki zgniły, i co wtedy zrobić?
Jeden-dwa dni bez prądu to zwykle nic groźnego, nawet do tygodnia oczyszczalnia da radę, choć trzeciego i czwartego dnia jest już wyraźnie gorzej. Ścieki zaczynają wtedy pachnieć. Najlepszą wskazówką jest ich kolor: gdy zamiast brązowych robią się białawe, mamy do czynienia ze ściekami zgniłymi, czyli z obumarłymi bakteriami tlenowymi. Taki zbiornik nie wróci do formy sam z siebie, bo przewagę zyskały bakterie beztlenowe, a zapach i niedoczyszczone ścieki trafiłyby prosto na wylot.
Dosypanie dodatkowych bakterii do zgniłej zawartości nic nie da.
Najbezpieczniej jest wypompować cały zbiornik, wymienić uszkodzone podzespoły i zalać układ czystą wodą. Jeżeli producent zaleca szczepienie bakteriami albo je dopuszcza, dodajemy preparat po ponownym uruchomieniu. Wiele urządzeń tego nie wymaga i wtedy wystarczy sama woda, a oczyszczalnia zaczyna pracować od nowa.
Jak skrócić czas, w którym nie wiemy o awarii?
Najprostszy sposób to kontrola raz w tygodniu zamiast raz w miesiącu. Oczyszczalnia nie jest urządzeniem bezobsługowym. Jej obsługa to wypompowanie osadu, sprawdzenie elektryki i upewnienie się, że w ogóle pracuje. Przy tygodniowej kontroli awaria może pozostać niezauważona najwyżej tydzień, przy miesięcznej nawet cztery razy dłużej, a wtedy rośnie ryzyko, że po naprawie trzeba będzie jeszcze wypompować i oczyścić cały układ. To kolejne koszty, których da się uniknąć.
Sprawdzenie zasilania zajmuje kilka minut, a jak to zrobić krok po kroku, opisaliśmy w poradniku Jak w 5 minut sprawdzić działanie elektryki w BIOFICIENT Biopura.
Gdy już dojdzie do awarii, zgłoś ją od razu i podaj komplet danych: model oczyszczalni, rodzaj i model dmuchawy, opis objawów. Czasem to zwykła, prosta wymiana, a dobre zgłoszenie skraca czas oczekiwania na serwis. Nie odkładaj kontaktu na poniedziałek, jeśli usterkę widzisz w sobotę.
